Vet in de gootsteen in Diemen: zo voorkom je verstopping

Vet in de gootsteen is een van de belangrijkste redenen waarom een keukenafvoer langzaam dichtslibt. Het gaat er vloeibaar en onschuldig in, maar in de leiding koelt het af, wordt het hard en plakt het aan de buiswand vast. In Diemen zien we dat in allerlei woningen, maar het speelt extra in Plantage de Sniep, waar vetophoping in keukenstandleidingen een typisch probleem is. In dit artikel lees je hoe je het herkent, waarom het gebeurt, wat je veilig zelf kunt doen en wanneer je beter een vakman belt.

Herken je een gootsteen vol vet?

Een verstopping door vet ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Het is een proces van weken of maanden. Daardoor merk je het pas als de doorgang al flink smaller is geworden.

Typische signalen zijn:

• Het afwaswater loopt steeds trager weg, ook als er geen etensresten in de gootsteen liggen.
• Er blijft een grijze, vettige laag achter in de gootsteen nadat het water is weggelopen.
• Je ruikt een zurige of ranzige lucht uit het afvoerputje.
• Je hoort borrelen als het water wegloopt.
• De vaatwasser pompt water af, maar daarna komt er water omhoog in de gootsteen.

Als je de sifon onder de gootsteen opent, zie je bij vetproblemen vaak een witte of grijsbruine, zeepachtige smurrie. Dat is een mengsel van vet, zeep en voedselresten.

Vet of iets anders?

Een trage gootsteen kan ook door andere dingen komen, zoals koffiedik, rijst of een voorwerp in de sifon. Het verschil: bij vet wordt het probleem geleidelijk erger en is de afvoer vaak glad en vettig aan de binnenkant. Een plotselinge, volledige verstopping wijst eerder op een los voorwerp of een grote prop.

Waarom vet je afvoer verstopt

Vet en olie gedragen zich in de leiding anders dan je zou denken. Warm bakvet is vloeibaar, maar zodra het in contact komt met koud water en een koele buiswand, stolt het. Het hecht zich aan de wand, en elke keer dat er opnieuw vet langskomt, groeit die laag een beetje.

Daar komen nog een paar dingen bij:

• Voedselresten blijven plakken. Kruimels, rijst, pasta en koffiedik blijven hangen in de vetlaag. Zo wordt de prop steeds dikker.
• Zeep reageert met vet. Afwasmiddel lost vet tijdelijk op, maar verderop in de leiding kan het zich weer afzetten. Samen met kalk uit het water vormt het een harde laag.
• "Vloeibare" oliën zijn ook een probleem. Ook olijfolie en zonnebloemolie zetten zich af. Ze stollen niet zo hard als bakvet, maar plakken wel aan de wand en vangen vuil op.
• Kokend water helpt maar even. Wie een pan heet vet wegspoelt met veel heet water, verplaatst het vet alleen een stukje. Een paar meter verder koelt het alsnog af.

Gedeelde leidingen in appartementen

In appartementencomplexen komen de keukenafvoeren van meerdere woningen vaak samen in een gezamenlijke standleiding. Vet van alle woningen komt daar bij elkaar. In Plantage de Sniep, met modern PVC, is vetophoping in keukenstandleidingen het typische probleem. In de flats van Diemen-Noord, met lange standleidingen, en in de hoogbouw van Holland Park kan iets vergelijkbaars spelen. Je eigen gootsteen kan dan verstopt raken door vet dat niet alleen van jou komt.

Oudere leidingen

In Diemen-Centrum en Oud-Diemen liggen nog leidingen van gres en gietijzer. De binnenkant daarvan is in de loop van de tijd ruwer geworden, en op een ruwe wand hecht vet makkelijker. Bovendien zijn de leidingen in de oudere dorpskern van Diemen-Centrum vaak smal, zodat een vetlaag sneller een probleem wordt.

Wat kun je veilig zelf doen?

Bij een trage gootsteen door vet kun je zelf een aantal stappen proberen. Werk rustig en draag handschoenen.

1. 1Haal het zeefje en het putje schoon. Verwijder zichtbare etensresten en vet uit het afvoerputje.
2. 2Spoel met heet kraanwater en afwasmiddel. Laat een paar minuten heet water uit de kraan lopen met een flinke scheut afwasmiddel. Dat kan een dun vetlaagje losmaken. Gebruik geen kokend water als je een kunststof sifon hebt.
3. 3Gebruik een plopper. Dek bij een dubbele gootsteen de tweede afvoer af met een natte doek, zet de plopper op het putje en pomp een aantal keer krachtig.
4. 4Maak de sifon schoon. Zet een emmer onder de sifon, draai de moeren met de hand los en haal de sifon eruit. Spoel hem schoon in een emmer, niet in de gootsteen zelf. Zet hem daarna weer goed vast en controleer of hij niet lekt.
5. 5Probeer een korte ontstoppingsveer. Met een dunne veer kun je een stukje de leiding in om een prop los te maken. Draai voorzichtig en forceer niets.

Wat je beter laat

• Geen chemische ontstoppers. Agressieve middelen op basis van loog of zuur kunnen leidingen aantasten, en ze kunnen bij spatten brandwonden veroorzaken. Als het middel niet werkt, staat er een gootsteen vol bijtend water.
• Nooit middelen mengen. Door verschillende ontstoppers of schoonmaakmiddelen te combineren kunnen schadelijke dampen ontstaan.
• Geen kokend water in grote hoeveelheden. Het kan kunststof leidingen en verbindingen vervormen en verplaatst het vet alleen.
• Niet blijven ploppen als er een vaatwasser of tweede afvoer op aangesloten is. De druk kan dan via een andere route naar buiten komen, met vies water als gevolg.

Zo voorkom je vet in de gootsteen

Voorkomen is bij vet veel makkelijker dan oplossen. Met een paar vaste gewoontes houd je de keukenafvoer een stuk langer vrij:

• Laat bakvet en frituurvet afkoelen en lever het in bij een inzamelpunt of gooi het, als het gestold is, bij het restafval.
• Veeg pannen en borden eerst af met keukenpapier voordat je ze afwast. Het papier gooi je bij het restafval, niet in de wc.
• Gebruik een zeefje in het afvoerputje om etensresten op te vangen.
• Gooi koffiedik bij het gft of restafval, niet in de gootsteen.
• Spoel na het afwassen nog even na met heet kraanwater.
• Maak de sifon af en toe preventief schoon.

Woon je in een appartement met een gedeelde standleiding? Dan helpt het als alle bewoners hierop letten. Een vetverstopping in een gezamenlijke leiding raakt iedereen.

Wanneer bel je een vakman?

Zelf aan de slag gaan helpt bij een beginnende vetlaag of een prop in de sifon. Zit het vet verder in de leiding, dan kom je met huismiddelen meestal niet ver. Een vakman kan de leiding mechanisch of met hogedruk reinigen, zodat de vetlaag echt van de wand verdwijnt.

Schakel hulp in als:

• de gootsteen na het schoonmaken van de sifon nog steeds traag wegloopt;
• het water omhoog komt in de gootsteen als de vaatwasser of wasmachine pompt;
• ook buren in hetzelfde complex last hebben van een trage keukenafvoer;
• de verstopping steeds terugkomt;
• je rioollucht blijft ruiken uit de gootsteen;
• je met een oudere leiding te maken hebt en die niet wilt beschadigen.

Bij een terugkerend probleem kan een camera-inspectie duidelijk maken hoe dik de vetlaag is en of er iets anders aan de hand is, zoals een verzakking of een slechte verbinding.

Wat kost het?

We werken met een starttarief van €79, daarna €22,50 per kwartier. Binnen Diemen betaal je geen voorrijkosten. Je krijgt altijd vooraf een prijsindicatie, zodat je weet waar je aan toe bent, en je betaalt pas na het werk.

Een prop in de sifon of het eerste stuk van de leiding is meestal snel verholpen. Als de vetlaag verder in de leiding zit, of als het om een gedeelde standleiding gaat, kan reiniging met hogedruk nodig zijn. Dat wordt op maat geprijsd en ook dan hoor je vooraf wat het gaat kosten. Bij een gedeelde leiding is het verstandig om eerst met de VvE of verhuurder te overleggen wie de kosten draagt.