Wortelingroei in het riool in Diemen: wat nu?
Wortelingroei in het riool begint onzichtbaar: een haarfijn worteltje vindt een kier in een voeg, groeit naar het vocht en de voedingsstoffen in de leiding en vormt na verloop van tijd een dichte mat waar alles in blijft hangen. In Diemen is dat geen theoretisch probleem. In een groene gemeente met veel volgroeide bomen en oudere leidingen in een aantal wijken kom je het als monteur geregeld tegen. In dit artikel lees je hoe je wortels in je afvoer herkent, waarom ze juist in bepaalde buurten opspelen, wat je zelf veilig kunt doen en wanneer je beter een vakman inschakelt.
Hoe herken je wortels in de leiding?
Wortels veroorzaken zelden van de ene op de andere dag een complete verstopping. Het gaat meestal sluipend. Let op deze signalen:
- Steeds terugkerende verstoppingen op dezelfde plek, ook als je goed oplet wat je wegspoelt.
- Trage afvoer van het hele huis, niet alleen van één wastafel of douche.
- Borrelende geluiden in toilet of doucheput als elders in huis water wordt gebruikt.
- Rioolgeur in huis of in de tuin, omdat water en vuil blijven staan bij de wortelmat.
- Problemen na een natte periode. Als het regent, komt er meer water door de leiding en merk je een vernauwing sneller. In Diemen valt de neerslagpiek in oktober en november, en juist dan melden zich veel bewoners met afvoerproblemen.
- Vuil of wortelresten in het erfscheidingsputje. Zie je fijne, bruine draadjes of plukken in het putje, dan is dat een duidelijke aanwijzing.
Een harde zekerheid krijg je pas met een camera-inspectie. Op de beelden zie je of het om een paar dunne haarwortels gaat of om een mat die de buis bijna helemaal vult.
Waarom groeien wortels in een riool?
Een rioolleiding is voor een boom aantrekkelijk: er is vocht, er zitten voedingsstoffen in het afvalwater en de buis is vaak iets warmer dan de omringende grond. Wortels zoeken actief naar zulke plekken. Ze kunnen alleen binnenkomen als er een opening is, en die ontstaat op een paar manieren.
Voegen en verbindingen
Oudere leidingen bestaan uit losse stukken buis die met een mof in elkaar zijn geschoven. Na jaren kunnen die voegen lekken of iets uit elkaar schuiven. Een klein kiertje is genoeg. In Diemen-Zuid, waar langs de wegen veel volgroeide bomen staan, is wortelgroei vanuit voegen een typisch probleem in de PVC- en gresleidingen uit de periode van grofweg de jaren zestig tot negentig.
Poreuze en oude buizen
In Oud-Diemen, met historische bebouwing langs de Diem, liggen vaak nog gres- en gietijzeren leidingen. Daar spelen poreuze buiswanden en wortelintreding een rol. Ook in Diemen-Centrum, rond het Diemerplein en de Ouddiemerlaan, liggen oudere gres- en gietijzeren leidingen waar scheurvorming en materiaaldegradatie voorkomen. Een scheur is voor een wortel een open uitnodiging.
Verzakking
Verzakt een leiding, dan komen verbindingen onder spanning te staan en ontstaan er kieren. Op de veengrond van Diemen-Noord, met een hoge grondwaterstand en bodemdaling, is dat een bekend mechanisme. Een verzakte leiding met een open voeg en een boom in de buurt is de klassieke combinatie.
Tuinen en beplanting
Niet alleen straatbomen zijn de boosdoener. Een heg, een fruitboom of een flinke struik in je eigen tuin kan net zo goed zijn wortels richting de afvoer sturen. In wijken met eengezinswoningen en tuinen, zoals Buytenstee en Bergwijkpark, is het daarom de moeite waard om te weten waar je leiding ongeveer loopt.
Wat je zelf veilig kunt doen
Wortels die eenmaal in de leiding zitten, krijg je met huis-tuin-en-keukenmiddelen niet weg. Je kunt wel de overlast beperken en verergering voorkomen.
- Beperk het waterverbruik zodra je merkt dat de afvoer traag gaat. Zo voorkom je dat rioolwater omhoog komt in de laagste afvoer.
- Spoel geen doekjes, vet of keukenpapier door. Die blijven in een wortelmat hangen en maken een gedeeltelijke vernauwing heel snel een volledige verstopping.
- Controleer het erfscheidingsputje. Kijk of er water in staat en of je wortelresten of vuil ziet. Draag handschoenen en draai het deksel daarna weer goed dicht.
- Gebruik geen chemische ontstoppers of zelfbedachte wortelmiddelen. Ze lossen een wortelmat niet op, kunnen leidingen aantasten en zijn gevaarlijk voor jou, je huisdieren en de monteur.
- Ga niet zelf met een lange veer of staaf aan de gang in een oude gres- of gietijzeren leiding. Je kunt een scheur groter maken of de veer laten vastlopen in de wortels.
- Let op bij nieuwe beplanting. Plant bomen en grote struiken niet direct boven of naast de rioolleiding. Vraag bij twijfel na waar de leiding ligt.
Wanneer bel je een vakman?
Bel een vakman als een verstopping steeds terugkomt, als het hele huis traag afvoert of als je wortelresten ziet in het putje. Ook als je net een huis hebt gekocht met grote bomen in de voor- of achtertuin, is het zinvol om de leiding te laten bekijken.
Een professionele aanpak bestaat meestal uit een paar stappen:
- Camera-inspectie om vast te stellen waar de wortels zitten, hoe ernstig het is en of de leiding ook verzakt of gescheurd is.
- Reinigen en frezen. Met een hogedrukreiniger en een speciale wortelfrees worden de wortels uit de leiding verwijderd en de buis schoongespoeld.
- Controle achteraf met de camera, zodat je ziet dat de leiding weer vrij is.
- Advies over herstel. Wortels die alleen worden weggefreesd, kunnen terugkomen zolang de opening in de leiding er nog zit. Afhankelijk van de staat van de leiding kan plaatselijk herstel of vervanging van een stuk riolering de duurzame oplossing zijn.
Zit het probleem volgens het erfscheidingsputje aan de straatkant, of komen de wortels van een gemeentelijke straatboom en zit de leiding in het openbare deel, neem dan contact op met gemeente Diemen. Wat bij jou op eigen terrein ligt, valt doorgaans onder de eigenaar van de woning. Huur je, meld het dan bij je verhuurder.
Wat kost het verwijderen van wortels?
Voor ontstoppen werken we met een starttarief van €79 en daarna €22,50 per kwartier. Binnen Diemen betaal je geen voorrijkosten. Hoe lang het werk duurt, hangt af van de lengte van de leiding, de bereikbaarheid en hoeveel wortels er zitten, dus een vast totaalbedrag kunnen we op voorhand niet noemen. Je krijgt wel altijd een prijsindicatie voordat de monteur begint, en meerwerk wordt eerst met je besproken. Een camera-inspectie wordt op maat geprijsd, met een offerte vooraf. Blijkt herstel of vervanging nodig, dan krijg je daarvoor een aparte, duidelijke prijsopgave.
Veelgestelde vragen
Komen wortels terug nadat ze zijn weggefreesd?
Dat kan. Frezen haalt de wortels uit de leiding, maar de kier of scheur waardoor ze binnenkwamen blijft bestaan. Zolang die opening er is en er een boom of struik in de buurt staat, kunnen wortels opnieuw ingroeien. Een camera-inspectie laat zien of herstel van de leiding verstandig is.
Kan ik wortels in mijn riool zelf verwijderen?
Niet op een veilige en effectieve manier. Chemische middelen werken niet goed tegen een wortelmat en kunnen de leiding beschadigen. Een veer of staaf kan vastlopen of een oude buis verder beschadigen. Laat het verwijderen over aan een vakman met de juiste frees en hogedrukapparatuur.
Welke bomen geven de meeste problemen?
Vooral bomen en struiken met een uitgebreid, oppervlakkig wortelstelsel die naar vocht zoeken, kunnen problemen geven. Belangrijker dan de soort is de afstand tot de leiding en de staat van de buis. Een goede leiding zonder kieren laat wortels niet zomaar binnen.
Wie betaalt als de wortels van een straatboom komen?
Dat hangt af van waar de wortels de leiding binnendringen. Zit het in het openbare deel van het riool, dan is dat een zaak voor gemeente Diemen. Zit het op je eigen perceel, dan ligt de verantwoordelijkheid doorgaans bij de eigenaar. Vraag het bij twijfel na bij de gemeente.
Hoe weet ik zeker dat het om wortels gaat?
Met een camera-inspectie. Signalen als terugkerende verstoppingen en wortelresten in het putje zijn sterke aanwijzingen, maar pas op de camerabeelden zie je echt wat er in de leiding zit en hoe ernstig het is.